Bitkisel Sütler ve Sağlığımıza Etkileri

Güncelleme tarihi: 9 Haz 2021

Bitkisel Sütler ve Sağlığımıza Etkileri

Bir süre öncesine kadar ise sadece inek ve keçi sütü tüketilse de artık market raflarında bitkisel süt alternatiflerini görmemiz mümkün. Soya, hindistan cevizi, badem, pirinç, fındık, yulaf ve kinoa gibi sayısız seçenek mevcut.

İnek sütü yüksek kaliteli protein ve kalsiyum, fosfor ve B vitaminleri dahil olmak üzere önemli vitamin ve mineraller bakımından zengindir.1 bardak (240 ml) tam yağlı süt, 146 kalori, 8 gram yağ, 8 gram protein ve 13 gram karbonhidrat içerir.

Ancak alerjiler, etik nedenler ve potansiyel sağlık riskleri konusundaki endişelerden dolayı günümüzde birçok kişi tercihini bitkisel sütlerden yana kullanmaktadır.


Hangi Durumlarda Bitkisel Süt Tercih Edebiliriz?

Süt Alerjisiniz Varsa: Süt alerjisi olan kişilerde süt tüketimi döküntü, kusma, ishal ve şiddetli anafilaksi dahil bir dizi belirtiye neden olabilir.

Laktoz İntoleransınız Varsa : Bu durum, insanların laktozu sindiren enzim olan laktaz eksikliği olduğunda ortaya çıkar. Sütü sindirilemediğinde gaz, şişkinlik gibi semptomlar görülür. Bu durumda sütü laktozsuz veya bitkisel süt olarak tüketebilirsiniz.

Vegan Besleniyorsanız : Bazı insanlar etik veya sağlık nedenleriyle hayvansal ürünleri diyetlerinden çıkarmayı seçmektedir. Hayvanlardan gelen tüm ürünleri diyetlerinden çıkarıldığı için yerine zenginleştirilmiş bitkisel ürünleri koymak gerekir.

Potansiyel Sağlık Risklerinden Endişeleniyorsanız: Antibiyotikler, böcek ilaçları ve hormonlar konusunda endişelerinden dolayı birçok kişi inek sütünden kaçınmayı seçmektedir.

1. Soya Sütü

Soya sütü, soya fasulyesi veya soya proteini izolatı ile yapılır, lezzet ve kıvamı arttırmak için kıvam arttırıcılar ve bitkisel yağlar içerir. Hafif bir tada sahiptir. Kahve veya mısır gevreğinde inek sütü yerine kullanılabilir. Beslenme açısından, soya sütü inek sütüne benzer bir üründür. Benzer miktarda protein içerir, ancak kalorilerin, yağların ve karbonhidratların yaklaşık yarısı kadardır.

Bir fincan (240 ml) şekersiz soya sütü;

80-90 kalori, 4-4.5 gram yağ, 7-9 gram protein ve 4 gram karbonhidrat içerir.

Soya Sütünün Avantaj ve Dezavantajları

Aynı zamanda, tüm temel amino asitleri sağlayan, bitki bazlı yüksek kaliteli “tam” protein kaynaklarından biridir. Bunlar vücut tarafından üretilemeyen ve diyetten elde edilmesi gereken aminoasitlerdir. Öte yandan, soya dünyanın en tartışmalı yiyeceklerinden biri haline gelmiştir. Bunun nedeni çoğunlukla soyadaki çok miktarda izoflavondur. Bunlar vücuttaki östrojen reseptörlerini ve hormonların işlevini etkileyebilir. Bu konu geniş çapta tartışılsa da, ölçülü miktarda soya sütünün sağlıklı yetişkinlerde zararlı olduğuna dair kesin bir kanıt yoktur.



2. Badem Sütü

Badem sütü, badem ve suyun blenderdan geçirildikten sonra süzdürülerek yapılır. Hafif bir dokuya ve biraz tatlı bir tada sahiptir. Kahveye ve çayın içine eklenebilir, tatlılarda karıştırılabilir ve unlu mamullerde inek sütünün yerine kullanılabilir.

Bir fincan (240 ml) şekersiz badem sütü;

30–35 kalori, 2.5 gram yağ, 1 gram protein ve 1-2 gram karbonhidrat içerir.

Badem Sütünün Avantaj ve Dezavantajları

İnek sütünle karşılaştırıldığında, kalorilerin dörtte birinden az ve yağın yarısından az içerir. Ayrıca protein ve karbonhidratlarda önemli ölçüde düşüktür. Mevcut en düşük kalorili bitkisel sütlerden biridir. Düşük kalorili diyet programı uygulayanlar için iyi bir seçenektir.

Öte yandan, badem sütü protein, lif ve sağlıklı yağlar dahil olmak üzere bütün bademlerde bulunan faydalı besinlerin çok daha az içeren bir kaynaktır. Bunun nedeni badem suyunun çoğunlukla sudan yapılmış olmasıdır. Aslında, birçok markanın badem sütü sadece %2 badem içerir.

Bademlerin besin ve sağlık yararlarından en iyi şekilde yararlanmak için, badem içeriği %7-15 arasında olan badem sütü markaları tercih edilmelidir.

Badem ayrıca fitik asit içerir. Fitik asit demir, çinko ve kalsiyuma bağlanan bir madde olduğundan bu besin öğelerinin emilimi bir miktar azaltabilir.


3. Hindistan Cevizi Sütü

Hindistan cevizi sütü sudan ve kahverengi hindistan cevizinin beyaz kısmından elde edilir.

Bir bardak (240 ml)Hindistan cevizi sütü;

45 kalori, 4 gram yağ, protein içermez ve neredeyse hiç karbonhidrat içermez.

Hindistan cevizi sütü inek sütüne kıyasla kalori, protein, karbonhidrat ve yağ açısından daha düşüktür.

Hindistan Cevizi Sütünün Avantaj ve Dezavantajları

Hindistan cevizi sütü, süt ürünü olmayan sütlerin en düşük protein ve karbonhidrat içeriğine sahiptir. Protein gereksinimi artmış olanlar için en iyi seçenek olmayabilir, fakat karbonhidrat alımını azaltmak isteyenlere uygun olacaktır.

Hindistan cevizi sütteki kalorilerin yaklaşık %90'ı, orta zincirli trigliseritler (MCT'ler) olarak bilinen bir tür doymuş yağdan gelir. Bazı araştırmalar, MCT'lerin iştahı kontrol altına alarak kilo vermeye yardımcı olabileceğini ileri sürmektedir.





4. Yulaf Sütü

Yulaf sütü bir yulaf ve su karışımından yapılır. Bununla birlikte, genellikle arzu edilen bir tat ve doku üretmek için zamk, yağlar ve tuz gibi ilave bileşenler yulaf sütüne eklenebilir. Yulaf sütü doğal olarak tatlıdır ve tadı yumuşaktır.

Bir bardak (240 ml);

140-170 kalori, 4.5-5 gram yağ, 2.5-5 gram protein ve 19-29 gram karbonhidrat içerir.

Yulaf Sütünün Avantaj ve Dezavantajları

Yulaf sütü, inek sütüne benzer sayıda kalori, iki kat karbonhdirat içerirken protein ve yağ miktarı inek sütünün yaklaşık yarısı kadardır.

Yulaf sütü, kolesterol ve kan şekeri seviyesini düşürmeye yardımcı olan beta-glukan içerir.


5. Pirinç Sütü

Pirinç sütü öğütülmüş beyaz veya kahverengi pirinç ve sudan yapılır. Diğer süt ürünü olmayan sütlerde olduğu gibi, doku ve tadı iyileştirmek için sıklıkla koyulaştırıcılar içerir.

Bir bardak (240 ml) pirinç sütü;

130-140 kalori, 2-3 gr yağ, 1 gram protein ve 27–38 gram karbonhidrat içerir.

Pirinç Sütünün Avantaj ve Dezavantajları

Bu listedeki tüm süt ürünü olmayan alternatifler arasında pirinç sütü en fazla karbonhidrat içerir, diğerlerinin yaklaşık üç katıdır. Pirinç sütü aynı zamanda bitkisel sütler arasındaen az alerjenik olanıdır. Gluten, soya veya fındık alerjisi veya intoleransı olanlar için güvenli bir seçenektir.

Düşük protein içeriği nedeniyle, pirinç sütü büyümekte olan çocuklar, sporcular ve yaşlılar için en iyi seçenek olmayabilir. Bu kişiler daha yüksek proteine ihtiyaç duyarlar.


Bitkisel Süt Tüketirken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Besin içeriği, ilave şeker ve katkı maddeleri de dahil olmak üzere bir süt alternatifi seçerken dikkate alınması gereken birkaç şey vardır. Yiyecek etiketlerini okumak, besin içeriğini anlamanıza yardımcı olacaktır.

  • Eklenen Şeker: Tat ve dokuyu geliştirmek için şeker genellikle rafine şeker eklenir. Tatlandırılmamış çeşitlere yönelmek gerekir.

  • Kalsiyum İçeriği: Süt ürünü olmayan sütlerin çoğu kalsiyumla zenginleştirilmiştir. 100 ml başına en az 120 mg kalsiyum içermesi kemik sağlığı için önemlidir.

  • B12 Vitamini: B12 Vitamini hayvansal ürünlerde doğal olarak bulunur ve sağlıklı bir sinir ve bağışıklık sistemi için gereklidir. Hayvansal ürünleri diyetlerinden sınırlayan kişiler B12 ile güçlendirilmiş sütleri seçmelidir.




0 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör